Genel İNSAN FİGÜRÜ ÇİZİMİ

Revizyon 1 – Adım Adım Karakalem Figür Çizimi ve Portre

Şimdiye dek çalıştığınız çizimlerde insanları çizmek için pek çok farklı yöntem gösterilmişti. Sürekli ve dikkatli bir şekilde alıştırma yapmazsanız bu bilgilerin ve yönlendirmelerin hiçbir yararı olmaz. En iyi yöntem hayatın içinden çizim yapmaktır. Her zaman mümkün olmasa da şaheser çizimleri kullanarak yapacağınız düzenli çalışmalar büyük yarar sağlayacaktır. Hiçbir şey sürekli alıştırma yapmanın yerini tutamaz. Pratik yapmazsanız ilerleyemezsiniz.






1) Mümkün olan en basit çevre çizgisini çizin. Çiziminizin ilk aşamasında son derece basitçizgiler kullanın














2) Her ana şekli kabataslak çizin; her çizim gördüklerinizi tam olarak aktarabilmelidir.












ANATOMİ Genel İNSAN FİGÜRÜ ÇİZİMİ

Farklı Açılardan Baş – Kafa Çizimi

Başın şeklini ve yüz organlarının konumunu farklı açılardan çizmek önemlidir; görünüm farklı açılarda çok farklı olabilir. Burada birkaç farklı açıyı görüyorsunuz. Bitmiş çalışmaları yapısal çizimlerle karşılaştırarak oranların nasıl değiştiğini inceleyin.

ANATOMİ Genel İNSAN FİGÜRÜ ÇİZİMİ

Ayaklar ve Bacaklarda Detay

Çizim öğrencileri insan bedenini resmederken ayakları genellikle yarım yamalak çizme eğilimindedirler. Sözgelimi bacağa kama şeklinde bir çıkıntı eklerler ki, bu şekil de en iyi ihtimalle sanki modelin ayaklarında çorap varmış gibi görünür. İzleyenerin dikkati neredeyse her zaman çıkıntılı nesnelere kaydığı için ayakların karakteristiğine yakın bir çizim yapabilmek önemlidir; bir başka deyişle, eller, ayaklar ve baş çizimde her zaman fark edilir.  Bazen sanatçılar tüm bu unsurları çerçevenin dışında bırakır; ama bu yaklaşım ğrenciler için iyi bir çalışma şekli değildir.

 

Ayakları çizmek elleri çizmek kadar zor değildir; ama ayaklar bazı açılardan aldatıcı olabilir ve bu nedenle çizimleriniz garip görünebilir. Ayakları önden, arkadan ve her iki yandan çizme alıştırması yapmak iyi bir düşüncedir. Öncelikle kendi ayağınızın aynadaki görüntüsünü çizmeye alışın. Ayaklar kendi aralarında büyük farklılıklar gösterir ve pek azı klasik modele tam olarak uyar. Bir kadının, bir erkeğin ve bir çocuğun ayağını çizme alıştırması yapın. Ana karakteristikleri göz önünde bulundurarak bu örneklere bakın.

                                

Genel İNSAN FİGÜRÜ ÇİZİMİ

CANLI İNSAN ÇİZİMİ


 

Bir önceki alıştırmayı sayısız kereler tekrarlayıp kendinize güvenmeye başlayınca gerçek bir insan çizmeye hazır olmalısınız (Bir önceki konu: Figür Çizimi ve Portre). Birkaç farklı kişiden size yirmi dakika kadar poz vermesini rica edin. Öznelerinize önceki alıştırmada gösterildiği gibi yaklaşın.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Önce temel şekli, hareketi veya pozu çizin sonra bunun içini doldurmaya çalışın; detaylarla yoğunlaşmayın.

 

Firügü en basit şekilde detaylı figüre giden tüm aşamalar boyunca işledikten sonra çizimin nasıl ilerletileceğini görmeye başlayacaksınız. Pratik kazandıkça bu iş daha da kolaylaşacak. Bu noktada amacınız modellere genel hatlarıyla benzeyen iyi figürler çizebilmek olmalıdır. Çizimleriniz, benim de burada yaptığım gibi, son derece basit olsun.

Haftada en az bir kez bu tür çizimler yapmayı deneyin.

 

İstediğiniz kadar mükemmel olabilirsiniz ama her çıkıntıyı, kırışıklığı ve girintiyi çizdikten sonra durmak iyi bir düşüncedir. Basitleştirme yapabilmek, iyi çizebilmeyi öğrenmenin en değerli aşamasıdır.

 

Bir sonraki konu "Farklı Pozların Çalışılması" olacak.

İNSAN FİGÜRÜ ÇİZİMİ

Figür Çizimi ve Portre – Çizimin Sırları

    İnsan figürü çizmesi en zor ama en zevkli öznedir; hiçbir sanatçı bu özneyi çizmeye doymaz. Bunu nasıl yapabileeğinizi öğrenmek istiyorsanız canlı modelden çizim sınıfına katılmalısınız. Bununla birlikte, kendi başınıza çalışıyorsanız, disiplin ve her detayın gözlemlenmesi uzun zaman alacaktır. İşe başlamanın en iyi yolu insanları dikkatli bir şekilde gözlemlemektir: yürüme, oturma ve ayakta dura şekilleri, farklı ışık atında ve farklı açılardan nasıl göründükleri önemlidir. İnsan figürünü resmeden usta sanatçılar bütün yaşamları boyunca insan formunu etüt etmiş olmalarına karşın yine de bütün formları inceleyememiştir; dolayısıyla elinizde bol malzeme olacak!

FİGÜR ÇİZİMİNE BAŞLANMASI

   Başlamadan önce insanlardaki oranları gösteren şemalara yeniden göz atarak öğrendiğiniz teknik dersleri hatırlayın (Diğer konulara göz atabiliriniz!). Şimdi doğal insan pozları içeren resimler bulun ve elinizi alıştırmayı deneyin.


Bir Sonraki Konu: Canlı İnsan Çizimi

ANATOMİ Genel İNSAN FİGÜRÜ ÇİZİMİ

Kalça pozisyonu ya da iskiyatik pozisyon – İnsan Figürünün Konstrüksiyonu

   Eğer insan figürünü doğru çizmek istiyorsak, şu gerçeği aklımızdan çıkarmamalıyız. Bir figür hareket etmeye başlayınca, bir ayağını öne çıkarınca, bir bacağı üstünde ayakta dururken, yürürken, ya da koşarken iskiyatik pozisyon ilkesine uygun çizim yapmamız gerekir. Antropologlarca kullanılan bu terim, oturga (iskiyum) kemiğinin, figürün hareketine göre belli bir yöne yatması sonucu oluşan pozisyona verilen addır. Oturga kemikleri hareket edince karın bölgesinin tümü hareket eder, doğal olarak kalçalar da. Bu nedenle, bu faktör kalça pozisyonu adıyla da tanımlanabilir.

   Kalça pozisyonu ya da faktörü göğüs ve karın kütlelerinin pozisyonu ile belirlenir. Vücut ağırlığı bacaklara dengeli olarak dağıtılmaz ve bir bacağa diğerinden fazla yük binerse kalça pozisyonu oluşur (Resim 32-34).

   Bir an için geriye dönüp insan iskeletini inceleyelim. Resim 33 iskeleti ayakta dik dururken göstermekte. Vücudun ağırlığı her iki bacağa da eşit oranda dağılmış. Karın ortasında aşağıya doğru bir noktada oturga kemiklerinin ikisi de tek bir yatay çizgi üzerine yerleştirilmiş.
   Resim 34'te ise hareket eden, belki de yürüyen iki iskelet görülüyor. Her iki durumda da vücudun ağırlığını tek bir bacak taşıyor; öbür bacak ya (A)da olduğu gibi hareketsiz ve serbest duruyor ya da (B)de olduğu gibi adım atmak üzere öne doğru çıkmış. Her iki durum kalça pozisyonunun örneklemesi olarak görülebilir. Şöyle ki, vücudun ağırlığı tam ya da belli bir ölçüde bir bacağın üstünde taşınıyorsa, kalça kemiği yana yatar. Bunun yanı sıra, kalça bir yana eğilirse, göğüs de bunun tam tersi yönde eğilir.
   Şunu unutmamamız gerekiyor: figür yürürken, koşarken, diz çöker ya da otururken bile kalça pozisyonu faktörü hemen hemen her zaman vücudun ağırlığının dengelenmesinde vazgeçilmez bir rol oynar. Ezberden bir figür çizmeye karar verdiğiniz zaman, önce vücudun
ağırlığını hangi bacağın taşıdığını kendinize sorun, sonra çizime başlayın. Bir de, ağırlık dağılımının farklı derecelerde olabileceğini unutmayın. Vücut ağırlığının tamamen bir bacağa verilmesi yanında (34A), bir bacağa diğerinden daha fazla verilmesi de (34B) söz konusu olabilir.
   Hatırlanacak başka bir nokta da bazen vücudun ağırlığının her iki bacağa eşit olarak dağı 1 ab i leceğ id i r (Resim 33). Figür bacaklarını yana açıp dümdüz durduğunda göğüs ve kalçada hareket olmadığından kalça pozisyonu faktörü de söz konusu olamaz.

Kalça pozisyonunu Resim 35'teki modelleri çizerek çalışınız. Her modelde vücut ağırlığının nasıl dağıldığını ve bu dağılıma  göre kalçanın ve göğsün hangi yöne yattığını incelemeyi unutmayınız.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ANATOMİ İNSAN FİGÜRÜ ÇİZİMİ

Ana hatlarıyla insan figürü / İnsan Figürünün Konstrüksiyonu

    Şimdi önünüze bir kâğıt ve bir kurşunkalem koyun. (Kalem yumuşak yazan 3B ya da4B kalemlerinden biri olabilir. Bir yandan konuyu okurken bir yandan da bu sayfadaki ve izleyen sayfalardaki eskizlere benzer eskizler çizin. Yapacağımız iş konuyu okumak, öğrenmek sonra da uygulamak olacak.
     Bu bölümde, orantıları ideal insan vücudunun orantılarına eşit olan bir model üzerinde çalışacağız. Baş, göğüs, karın bölümlerini etleri olan bir insan vücudu şeklinde düşüneceğiz; buna karşılık kol ve bacaklar iskeletin parçaları gibi kemikten olacak (Resim 29).

    Şimdi, bu modeli oluşturan bölümleri birer birer inceleyelim ve çizelim.

    Baş. Başın biçimi gerçek insan başının biçimine çok benzemekle birlikte burun, gözler, ağız ve saçlar işlenmemiştir. Söylediğimiz gibi, şu aşamada basitleştirilmiş bir modelle çalışıyoruz.

    Göğüs. Bütün vücudun en karmaşık  parçası olan göğüs kafesini, resim 30A'da gördüğünüz bir dizi geometrik şekli çizerek basitleştirmeye çalıştım. Basitleştirilmiş bir şekil de olsa, göğüs çiziminde başarılı olmak için bir süre alıştırma yapmak gerekli olacaktır. Değişik pozisyonları ve hareketleri deneyin.

    Karın. Bu alan aynı zamanda kalçayı da kapsar; erkek mayosu ya da kadın bikinisinin alt parçası biçiminde gösterilmiştir. Karnı gözünüzde öbür parçalardan ayn, kendi başına havada duran yuvarlak bir parça olarak canlandırmadan çalışın. Resim 30B'de verilen karın çizimlerini kopya edin. Bunu yaparken karın biçimini, en çok da baldırların açılarını ve eklemlerini anlamaya çalışın. Karnın görünüşünün sanatçının oturuşuna ve modele bakış açısına göre değiştiğine de dikkat edin.

    Kollar ve bacaklar. Kollar ve bacaklar Resim 31'de bu  organlardaki kemikleri simgeleyen çizgiler haline indirgenmiştir.

    Dikkat ederseniz, kalçada uyluk kemikleri majör trokanterin genişliğinin başlangıcı olmakta ve gerçek insan vücudunun kemik yapısında olduğu gibi dizlerde birleşmektedir. Yine, dikkat edilirse (profilden görünen figürde) uyluk kemiği yapısı gereği belirgin bir biçimde içe doğru bükülmüş, kaval kemiği de vücudunun baldır dolgunluğunu anımsatırcasına dışa doğru bükülmüştür.

    Dikkat edilecek bir başka nokta da dizkapağıı kemiğinin (patella) yaptığı çıkıntıdır. Bu sayfadaki kol ve bacak eskizlerini siz de kopya edin. Bunlar belki asıllarının tam aynısı değiller ama kol ve bacak kemiklerine oldukça benzedikleri de bir gerçek.

    Eller ve ayaklar. Bunlar şimdilik, Resim 31'de görüldüğü gibi, basitleştirilmiş biçimleriyle gösterilecektir.

    Bu modeli oluşturan parçalan tek tek çalıştıysanız, şimdi onu bir bütün olarak Resim 31'de görüldüğü gibi, ayakta dik dururken çizin.

    Bu beş modeli (Resim 31) ve daha sonra vereceğimiz örnekleri yaklaşık 12 cm. yüksekliğinde çizin.

    Bu çizimlerin orantıları, kullandığınız kanonun sekiz modül ya da sekiz baş ölçüsüne uygun olmalı ve her bir figür sekiz eşit parçaya bölünerek titizlikle hesaplanmalıdır.

    Diyelim, insan figürünü bu ilk modelden çizmeyi öğrendiniz ve ezbere ayakta dik duran figürler çizebiliyorsunuz. Bundan sonra, işimiz bu figürü hareket ettirmek, yürütmek, koşturmak ve sıçratmak, onu canlandırmaktır.


 

ANATOMİ İNSAN FİGÜRÜ ÇİZİMİ

Kadın figürünün ideal orantılarının incelenmesi

 

 

 

    Alttaki fotoğrafta da gördüğünüz gibi, sekiz başlık kanon kadın figürü için de geçerlidir. Kadın başı erkek başına oranla daha küçük olduğundan kadın vücudu da erkek vücudundan yaklaşık 10 cm. daha kısadır.
    Ayrıca şemada görüldüğü gibi kadın figürü ile erkek figürü arasında daha başka farklar da vardır. Şimdi bunları belirtelim:
 a)  Kadının omuzlan erkeğin omuzlarından daha dardır.
 b)  Göğüsler daha aşağıda, meme uçları da erkeğe göre biraz daha aşağıdadır.
 c)  Kadın beli erkek belinden daha incedir.
 d)  Göbek deliği daha aşağıdadır.
 e)  Kalçalar nispeten daha büyüktür.
 f)    Profilden bakıldığında kalça, omuz hizasından düşey çekilen çizginin dışına taşar, omuz kemiği ve baldırlar genellikle aynı hizadadır.
 
 

Bunlar, kadın figürünün belirgin özellikleridir. Ne var ki bu özellikler  ressamlar tarafından moda ya da benzeri etkilerle zaman zaman değişime uğratırlar. Rönesans boyunca Dürer, Cranach ve Baldung'un kadınları ince belli, küçük göğüslü, stilize kadın tipleriydi. Aynı dönemde İtalya'da, en çok da Venedik'te, Giovanni Bellini, Tiziano ve Veronese vücudu ve bacakları oldukça şişman olan kadın figürleri çiziyorlardı. Bundan yüz yıl kadar sonra Rubens de ideal kadın figürü olarak şişman kadın resimleri çizdi. Geçen yüzyılın sonuna doğru moda, giysiler ve korseler ince belleri, etkileyici göğüsleri ve iri kalçaları yeniden gündeme getirdi. Günümüzün kadını ise, bunlardan çok daha başka bir tip oluşturmaktadır: çalışma hayatı var, kendine bakıyor ve olimpiyatlarda rekorlar kırıyor.

 

Şimdi insan vücudunun ideal orantıları başlığı altında öğrendiğimiz bilgileri güçlendirmemiz gerekiyor. İşe başlarken, çalışmalarımızda kolaylık sağlaması için, insan vücudunu basit bir şemaya indirgeyelim. Bu şema bizim insan vücudunun orantıları ve boyutlarını çalışabilmemizi, hareket halinde olan bir figürü çizebilmemizi ve birçok poz, duruş ve hareketle gözlemlenen kalça pozisyonunu öğrenebilmemizi sağlayacaktır. Bunların yanı sıra modelsiz çizimler de yapacağız. Figür çiziminde edinilmesi çok gerekli olan önemli bir beceri de bu ezbere çizim yapabilme alışkanlığıdır. Bundan sonraki konularda hem yeni bilgiler hem de çizilmesi gereken alıştırmalar bulacaksınız. Bu nedenle, kaleminizi elinizden eksik etmeyin.

ANATOMİ Genel İNSAN FİGÜRÜ ÇİZİMİ

İnsan Figürünün İdeal Orantıları

15, 16, 17 numaralı resimler hazırol pozisyonunda duran bir erkek figürünün önden, profilden ve arkadan görünüşleridir ve sekiz başlık kanon ölçüsüne göre orantılandırılmışlardır. Önce, genel orantıya dikkat edelim ve 15 numaralı, önden görüntü veren figürün yüksekliğiyle genişliğini karşılaştıralım: Figür sekiz baş yüksekliğinde iki baş genişliğindedir. Biz de, sekiz birim yüksekliği ve iki birim genişliği olan bir dikdörtgen çizersek, ideal orantılarda bir insan figürünü yerleştirecek bir "kutu" elde etmiş oluruz. Figürün ölçülerini ve vücudunun çeşitli noktalarının yerlerini hızla belirleyebilmek için kanon çizgilerini 1 'den 8'e kadar numaralayalım ve aşağıda öne sürdüğümüz hususları dikkatle inceleyelim. a) 2 numaralı modülü üçe böldüğünüzde, birinci üçte birlik bölüm çizgisi (A) omuz hizasını meydana getirir. b) Meme uçları 2 numaralı modül çizgisinin tam üstündedir. c) Göbek deliği 3 numaralı modül çizgisinin biraz altındadır. d) Her iki dirsek de göbek deliğinin biraz üstünde, aşağı yukarı bel hizasındadır. e) Kasıklar gövdenin tam ortasında, 4 numaralı çizginin kutuyu düşey olarak ikiye bölen modül çizgisiyle kesiştiği noktadadır. f) Bilekler kasıklarla aynı hizadadır. g) Avucu açıp eller aşağıya serbest bırakıldığında, elin uzunluğu yüzün uzunluğuna eşittir. h) Omuzdan parmak uçlarına kadar kol uzunluğu üç buçuk modüle eşittir. ı) Dizin en göze batan parçası olan dizkapağı (Bak. Resim 16 – profilden görünen figür) 6 numaralı modülün tam üstündedir. Bundan başka erkek figürünü aslına benzetmek ve orantıları doğru uygulamak için birkaç ilişkiyi daha incelememiz gerekiyor: 1. İki meme ucu arasındaki genişlik bir modül genişliğine (baş genişliğine) eşittir. 2. B ve C noktalarını birleştirerek: a) Meme uçlarının yerini, b) Omuzların en önemli parçası olan köprücük kemiğinin ucunu belirleyebiliriz. Şimdi de, profilden görünen erkek figürünü (Resim 16) inceleyelim. Bu pozisyonda omuzlardan başlayıp kalçaya, oradan da yere düşey inen bir çizgi çizecek olursak, baldırların bu çizgiden arkaya doğru taştığını görürüz (D, E, F noktalan). Buraya kadar değindiğimiz noktaların çok önemli olduklarını belirtmeliyim. Bu noktalan iyice inceleyip öğrenin. Erkek figürüyle ilgili kendi çizimlerinizi yaparken bu bilgiler size mutlak gerekli olacaktır. Res. 15,16 ve 17. İdeal insan figürünün ölçüleri yükseklik sekiz baş, genişlik iki baş olarak verilir. Önden görünen figürle (15), profilden görünen figürü (16) ve bunların yanına konmuş notları inceleyip bilgilerinizi kontrol edin. Elin uzunluğu ile yüzün uzunluğu eşit mi? Meme uçları 2 numaralı modül çizgisinin üstüne mi düşüyor? Kasıklar figürü yerleştirdiğimiz kutunun tam ortasında mı? Bu bilgilerle siz hem orantıları, hem do ölçüleri doğru olaraak hesaplayacak, hem de figürün çizimini daha kolay yapacaksınız.

ANATOMİ Genel İNSAN FİGÜRÜ ÇİZİMİ

İnsan Figürünün Üç Kanonu

Bizden önce bu konuda yapılanlar ve söylenenler sayesinde şu sonuçlara varıyoruz. 1. İnsan figürünün orantılarını saptamak için elimizde üç kanon bulunmaktadır.

a) Normal figürler için yedi buçuk başlık kanon (Resim 12).resimde kanon

b) İdeal sayılan figürler için sekiz başlık kanon (Resim 13).

c) Kahraman figürleri için sekiz buçuk başlık kanon (Resim 14).

2. Sanatçılar tarafından genelde kullanılan kanon, ideal insan figürü orantılarına uygun olan sekiz başlık kanondur (Resim 13). Şimdi bu ölçülerin uygulamasına geçelim.

Yedi buçuk başlık kanon gündelik hayattan seçilen kişiler çizilirken kullanılır. Bu figür karşı komşumuz ya da köşedeki dükkânda gördüğümüz bir adam olabilir; yani sokaktaki adsız adamın ta kendisidir. Kısa boylu (1.65 m. ya da 1.70 m.), hafif şişman olan bu figürün başı vücuduna ve bacaklarına göre biraz iricedir (Resim 12). Sekiz buçuk başlık – ya da, gerektiğinde – dokuz başlık kanon, destanlara konu olmuş, kahraman figürleri çizerken kullanılır (Resim 14). Bu figürü genelde çizgi roman yapan ressamlar kullanırlar. Vücudu ve uzun bacaklarıyla karşılaştırıldığında bu figürün başı küçüktür. Bu figüre örnek olarak Süperman ve Batman'i gösterebiliriz. Dinsel resimlerde Musa, tarihsel resimlerde destan kahramanı El Sid, bu ölçülere göre çizilir. Bu konularda, insan figürünün orantılarını ve boyutlarını sekiz başlık ideal insan figürü (Resim 13) üzerinde inceleyeceğiz. Bundan sonraki konuları son derece dikkatle okuyunuz; çünkü anatomi bilgisinin yanı sıra figür çizimini kusursuz bir biçimde öğrenmeyi sağlayacak en önemli adım bu çalışmalarla atılacaktır.  

Res. 11 ve 12. Özel bir nedenle seçilmemiş, sokaktaki herhangi bir insan figürünün ölçülerini ve orantılarını incelediğimizde elde ettiğimiz ortalama ölçü yedi buçuk başlık kanondur. Bu normal bir figürün kanonudur.

Res. 13. Özel olarak seçilmiş bir grup insanın ölçülerini incelediğimizde ise, ideal figür adı verilen sekiz başlık bir kanon elde edenz.

Res. 14. Eğer bir kahraman ya da destan figürü çizecekseniz, bu resimde görüldüğü gibi sekiz buçuk başlık bir kanon kullanmanız gerekir.